W o r k
V i d e o
T e x t s
B i o
F e a t u r i n g
C o n t a c t
Virgins_2002
Photography, lightbox, an fourteen – piece photographic work.
MOCAK Collection, Muzeum Narodowe Szczecin Collection
Wiktoria
Anatola
Alfreda
Emila
Augusta
Ludomira
Atena
Apolonia
Europa
Artemida
Edypa
Amora
Narcyza
Aleksandria
ExhibitionsPotocka Gallery Krakow 2002
Apollonia Strasbourg 2004 / Thessaloniki Museum of Photography 2005 / Museum National Szczecin 2005
Kulturzentrum Bei Den Minoriten, curator Adam Budak, Johannes Rauchenberger, Graz, Szwajcaria 2006
Texts
Marta Deskur Dziewica
Pojęcie dziewicy funkcjonuje w kulturze jako narzędzie kontroli spojrzenia. Odnosi się nie tyle do biologii, ile do władzy nad kobiecym ciałem i jego znaczeniem. Dziewica to figura skonstruowana przez męskie spojrzenie – spojrzenie, które jednocześnie idealizuje i upokarza, odbierając kobiecie sprawczość, seksualność oraz prawo do złożonej tożsamości.
Artystka-kobieta rzadko bywa postrzegana jako podmiot autonomiczny. Jej praca i obecność w świecie sztuki są filtrowane przez spojrzenie męskie, widzące ją przede wszystkim przez pryzmat seksualności, z pominięciem jej intelektualnej i artystycznej sprawczości.
Absurd tej sytuacji był budowany przez dziesięciolecia, a w ostatnich latach został wzmocniony i ponownie uprawomocniony przez dyskursy instytucjonalne, w tym narracje wspierane przez Watykan. Kobieta przedstawiana jest w nich jako akceptowalna tylko wtedy, gdy zostaje symbolicznie pozbawiona seksualności – gdy wpisuje się w figurę dziewicy, matki lub świętej. Każda inna forma kobiecej obecności staje się problemem, zagrożeniem lub obiektem moralnej kontroli.
W świecie kultury mechanizm ten działa paradoksalnie i brutalnie. Artystka nie może być jednocześnie podmiotem twórczym i istotą cielesną bez narażenia się na deprecjację. Jeśli jej praca dotyka ciała – zostaje zredukowana do seksualności. Jeśli od niego ucieka – oczekuje się od niej „czystości”, neutralności i podporządkowania obowiązującym normom. Figura dziewicy staje się w ten sposób narzędziem unieważniania zarówno kobiety, jak i artystki.
W projekcie Dziewice mechanizm ten zostaje doprowadzony do logicznego absurdu. Przedstawione ciała są nagie i ciężarne – jednoznacznie cielesne i seksualne – a każde z nich nosi tę samą twarz: moją twarz. Multiplikacja wizerunku unieważnia indywidualność modeli, a jednocześnie odzyskuje autorstwo obrazu – spojrzenie nie ma już dostępu do „prawdziwej” kobiety, może jedynie konfrontować się z konstruktem. Ciąża, zamiast być figurą cudu czy obietnicy, staje się dowodem materialności ciała, którego nie da się ani uświęcić, ani zneutralizować. Wpisuję własną twarz w cudze ciała, przejmując kontrolę nad obrazem i ujawniając przemoc spojrzenia, które domaga się jednocześnie dziewictwa i płodności, czystości i podporządkowania. Dziewice nie proponują rozwiązania – pokazują system, w którym kobieta funkcjonuje w pozycji winnej.
Marta Deskur Virgin
The concept of the virgin functions in culture as a tool for controlling the gaze. It refers not so much to biology as to power over the female body and its meaning. The virgin is a figure constructed by the male gaze — a gaze that simultaneously idealizes and humiliates, stripping women of agency, sexuality, and the right to a complex identity.
The woman artist is rarely perceived as an autonomous subject. Her work and presence in the art world are filtered through the male gaze, which views her primarily through the prism of sexuality, while disregarding her intellectual and artistic agency.
The absurdity of this condition has been built over decades and, in recent years, has been reinforced and re-legitimized by institutional discourses, including narratives supported by the Vatican. Within these frameworks, a woman is considered acceptable only when she is symbolically deprived of sexuality — when she fits into the figure of the virgin, the mother, or the saint. Any other form of female presence becomes a problem, a threat, or an object of moral control.
In the cultural field, this mechanism operates in a paradoxical and brutal way. A woman artist cannot be both a creative subject and a bodily being without facing devaluation. If her work engages with the body, it is reduced to sexuality. If it distances itself from the body, she is expected to embody “purity,” neutrality, and conformity to prevailing norms. The figure of the virgin thus becomes a tool for nullifying both the woman and the artist.
In the project Virgins, this mechanism is pushed to the point of logical absurdity. The depicted bodies are naked and pregnant — unequivocally bodily and sexual — and each bears the same face: the artist’s own, my face. The multiplication of the image erases the individuality of the models while simultaneously reclaiming authorship of the image: the gaze no longer has access to the “real” woman and can only confront a construct. Pregnancy, rather than functioning as a figure of miracle or promise, becomes evidence of the materiality of the body — a materiality that cannot be sanctified or neutralized. I inscribing my own face onto other bodies, the artist takes control of the image and exposes the violence of a gaze that demands virginity and fertility at once, purity and submission. Virgins offers no resolution — it reveals a system in which women exist in a position of guilt.
Marta Deskur – La Vierge
La notion de la vierge fonctionne dans la culture comme un instrument de contrôle du regard. Elle ne renvoie pas tant à la biologie qu’au pouvoir exercé sur le corps féminin et sur sa signification. La vierge est une figure construite par le regard masculin – un regard qui, tout à la fois, idéalise et humilie, privant la femme de son agentivité, de sa sexualité et de son droit à une identité complexe.
L’artiste-femme est rarement perçue comme un sujet autonome. Son travail et sa présence dans le monde de l’art sont filtrés par le regard masculin, qui la voit прежде tout à travers le prisme de la sexualité, en occultant sa capacité intellectuelle et artistique d’agir.
L’absurdité de cette situation s’est construite pendant des décennies et, ces dernières années, elle a été renforcée et à nouveau légitimée par des discours institutionnels, y compris par des narrations soutenues par le Vatican. La femme n’y est considérée comme acceptable que lorsqu’elle est symboliquement privée de sexualité — lorsqu’elle s’inscrit dans la figure de la vierge, de la mère ou de la sainte. Toute autre forme de présence féminine devient un problème, une menace ou un objet de contrôle moral.
Dans le monde de la culture, ce mécanisme agit de manière paradoxale et brutale. L’artiste ne peut être simultanément un sujet créateur et un être corporel sans s’exposer à la dépréciation. Si son travail touche au corps, elle est réduite à la sexualité. Si elle s’en éloigne, on attend d’elle « pureté », neutralité et soumission aux normes en vigueur. La figure de la vierge devient ainsi un outil d’invalidation aussi bien de la femme que de l’artiste.
Dans le projet Vierges, ce mécanisme est poussé jusqu’à son absurdité logique. Les corps représentés sont nus et enceints — indéniablement corporels et sexuels — et chacun d’eux porte le même visage : le mien. La multiplication de l’image annule l’individualité des modèles tout en réappropriant l’auctorialité de l’image — le regard n’a plus accès à une « vraie » femme, il ne peut que se confronter à un construit. La grossesse, au lieu d’être une figure du miracle ou de la promesse, devient la preuve de la matérialité d’un corps que l’on ne peut ni sacraliser ni neutraliser. J’inscris mon propre visage dans des corps étrangers, reprenant le contrôle de l’image et dévoilant la violence d’un regard qui exige simultanément virginité et fécondité, pureté et soumission. Vierges ne proposent pas de solution — elles montrent un système dans lequel la femme fonctionne dans une position de culpabilité
Monika Wiechowska, Marta Deskur, Agata Zbylut_ Apollonia, Strasbourg 2004
Marta Deskur, Agata Zbylut, Monika Wiechowska, Bogna Burska_ Apollonia, Sytasbourg 2004